Kahalagahan ng first aid

NAPAKAHALAGA na marunong o may kaalaman tayo sa pagbibigay ng paunang lunas o first aid. Sa ganitong paraan ay maiiwasang lumala ang tinamong sugat o pinasala sa katawan ng isang taong naaksidente gaya ng pagkalason, nasugatan o kaya ay nabalian.

Ang paunang lunas o first aid ay ibinibigay sa mga ganitong uri ng pangyayari habang wala pa ang manggagamot o doctor o kaya ay wala pa sa pagamutan ang naaksidente.

Common sense ang ginagamit sa paglalapat ng first aid dahil nag-iisip ng simpleng paraan upang matulungan ang naaksidente na hindi siya napapahamak o nang hindi napapalala ang tinamong pinsala ng pasyente.

Halimbawa ang pasyente ay nahiwa at nasugatan, habang wala pang ang hinihintay na emergency o tulong  ay kailagang na mapahinto na ang bleeding o pagdurugo nito.

Marami kasing kaso o kaya naman ay talagang nangyayari sa tunay na buhay ang aksidenete at hindi agad na nakahihingi ng tulong o kaya naman ay natatgalan ang paghingi ng saklolo.

Makabubuting matuto ang mga tao ng simpleng pagbibigay ng first aid upang maiwasan ang mas malalang pinsala na tinamo ng isang pasyente o sinumang nangangailangan nito.

Ang food poisoning at pagkakasugat ang siyang pinaka-common na aksidenteng nangyayari kahit sa loob ng bahay lamang.

Narito ang ilang impormasyon na kailangang malaman tungkol sa:

1. Food poisoning

Maraming uri ng food poisoning depende ito sa pagkain na kinain na dahilan ng pagkalason.

Pinaka-karaniwan dito ay ang bacterial food poisoning. Ito ay kadalasang sanhi ng bacteria na taglay ng pagkaing kinonsumo gaya ng salmonella. Ang salmonella ay isa sa mga common na dahilan ng pagkalason. Matatagpuan ang salmonella sa farm products gaya ng itlog at manok.

Ang toxic naman gaya ng botulism ay maaaring sanhi ng bacteria sa ilang uri ng pagkain gaya ng honey at isda.

Maraming pagkain na may taglay na components na maaring nakalalason kapag hindi nalutong mabuti o kaya naman ay hindi na-prefare ng maayos, kagaya ng crab at ilang uri ng isda.

Kapag pinaghihinalaang na-food poisoning ang isang kasamahan sa bahay o pasyente ay alamin agad kung ano ang kinain nito sa loob ng 48 hours.

Hindi naman kasi agad-agad na lumalabas ang pagkalason maaaring tumagal ito ng ilang oras bago umepekto. Ngunit kung dahilan nito ay toxic mas mabilis itong umepekto kaysa sa bacteria.

Maging alerto din kung ang food poisoning ay kumbinasyon ng mga sumusunod:

* Strange-tasting food o pagkain na naiwan sa mainit na lugar.

* Kung sa isang lugar ay may kasamahang nakikitaan din ng sintomas ng food poisoning.

* Hilaw o hindi gaano nalutong mabuti ang pagkain o di kaya naman ay yung mga pagkain na iniinit.

Mga sintomas ng food poisoning ay:

* Pagkahilo at pagsusuka.

* Stomach cramps o pagkapulikat ng tiyan.

* Pagtatae.

* Lagnat

* Pagkaramdam ng sakit

* Senyales ng pagka-shock

Ang mga sintomas naman ng toxic poisoning ay:

* Dizziness

* Utal-utal na pagsasalita

* Hirap sa paghinga at paglunok

Habang wala pang doctor o wala pa sa pagamutan ay gawin ang mga sumusunod:

a.     I-monitor ang paghinga ng pasyente.

b.       Ilagay siya sa mataas at komportableng posisyon.

c.       Bigyan ng maraming fluids lalo na kung nagsusuka at nagtatae upang maiwasan ang dehydration.

d.       Alalayan ito kapag nagsusuka dahil maaaring mabuwal. Hangga’t maari ay maghanda ng bowl at pamunas.

2. Pakasugat o hiwa (cuts)

Ito ang isa sa pinakamdalas na aksidenteng nangyayari sa isang tao lalo na sa mga bata. Maaari silang magkaroon ng hiwa sa paglalaro. Pwedeng simpleng hiwa lang na hindi naman agad na kailangan ng atensyong medical ngunit kung may kalakihan ay dapat itong bigyan ng pansin.

Gawin ang mga sumusunod:

a.       Alamin ang nature ng injury. Hiwa lang ba talaga ito o mayroong komplikasyon?

b.       Hugasan ito ng sabon at dumadaloy na tubig.

c.       Upang huminto ang pagdurugo ay diinan ito. Agad na mag-apply ng direct pressure sa sugat gamit ang daliri o kamay.  Kung ang sugat ay malaki at malaki ang bukas ay pagdikitin ang dalawang edge ng sugat. Para naman sa severe bleeding o malubhang pagdurugo ay dalhin agad ang pasyente sa pinakamalapi na ospital o klinika.

d.       Habang binigyan ng pressure ang sugat ay itaas ang nasugatan. Kung paa at kamay ay itaas ito ng bahagyang mas mataas sa puso. Ito ay makatutulong sa maayos na pagdaloy ng dugo.

e.       Takpan agad ang sugat gamit ang dressings. Gumamit ng sterile na dressings upang maiwasan ang impeksyon at ipagpatuloy ag pagbibigay ng pressure o pagdidiin.

f.       Bago mag-apply ng bandage, siguraduhing ayos ang blodd circulation, huwag masyadong mahigpit.

g.       Pakalmahin ang pasyente habang hinhintay ang doctor o habang wala pa sa ospital.

First aid kit

Bukod sa kalaaman sa first aid ay dapat na bawat tahanan ay mayroong first aid kit.

Ang first aid kit dapat na naglalaman ng mga sumusunod:

1.       Atiseptic. Importante ito para sa paglilinis ng sugat upang maiwasan ang impeksyon na siyang maaaring magpapalala sa problema.

2.       Bandaids at gauze pads. Nakatutulong ito sa paggagamot sa sugat. Mas mabuting bumili ng maramihan na may iba’t ibang sizes. Para naman sa guaze pad bumili ng malaking size, maaari naman itong gupitin depende sa sukat ng sugat. Mas matipid ito dahil maitatago pa ang hindi magagamit.

3.       Malinis na gunting at tweezers. Panggupit at pangtanggal ng salubsob o ng stingers at hang nails.

4.       Ace bandages. Magagamit ito sa sprains at breakages.

5.       Instant Cold at Hot Pack. Nagagamit ito sa sprains, bruises, at bumps para mabawasan ang pamamaga.

6.       Adhesive tape. Ginagamit sa pagdidikit o paglalagay ng gauze at ma-secure ang ilang bandages.

7.       Gloves. Upang maiwasan ang impeksyon. Mas mainam din na maghugas ng kamay bago hawakan o galawin ang sugat ng pasyente.

8.       Alcohol bilang disinfectant.

9.       Analgesic at aspirin o ibuprofen. Ang analgesic ay bilang pain reliever. Samatalang magagmit sa lagnat ang aspirin.

10.    Siguraduhin ding may listahan ng mga hotline o mga maaaring tawagan sa oras ng aksidente o sakuna lalo na ngayon na ganap ng tag-ulan.

loading...

About Thor

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply