Mga sakit tuwing tag-ulan

ISA ang Pilipinas sa mga bansa sa Asya na madalas na tamaan ng mga bagyo. At since officially ay nasa rainy season na tayo ay asahan na babagyuhin ang ating bansa kaya dapat tayong maghanda. Dapat ang kalusugan natin ay palakasin upang may panangga ang ating katawan sa masamang panahon.

Ayon sa obserbasyon, ang period ng tag-ulan sa ating bansa ay ang season kung saan maraming tao ang nagkakasakit. At base sa mga pananaliksik, ang mga sakit na ito ay  water-borne.

Ating ibibinabahagi ang common diseases tuwing tag-ulan upang mapaghandaan natin ito at maiwasan.

Sipon, lagnat at flu

Ang nangunguna sa water- borne diseases na ito ay ang sipon na sinundan ng lagnat at influenza (flu). Karaniwang kasama ng mga sakit na ito ay ang ubo at sore throat.

Madaling maipasa o makahawa sa ibang tao ang infection ng mga nabanggit. Sa simpleng paghawak lang sa kamay ay maari na itong maipasa.

Wastong pahinga ang kailangan at ang pagkonsumo ng maraming fluids.

Kung grabe naman ang lagnat o trangkaso ay suriing mabuti ito at bantayan kung may sintomas ng dengue at iba pang sakit. Dalhin agad sa ospital ang pasyente upang masuri ng doktor at mapayuhan ng mga dapat gawin at wastong medikasyon.

Pakainin ang pasyente ng mga prutas na mayaman sa vitamin C.

Palaging panatilihing malinis ang paligid at regular na maghugas ng kamay.

Diarrhea

Kabilang naman sa mga mas serious na water-borne disease ay ang diarrhea o pagtatae na madalas na makuha ng tao sa pag-inom ng maduming tubig at pagkain ng maduming pagkain na nakontaminahan ng feces na galing sa taong na-infect.

Delikado ang diarrhea lalo na kung sobrang na-dehydrate ang pasyente. Ang dehydration ay resulta ng pagtatae lalo na kung sasamahan pa ito ng pagsusuka.

Kailangan ng pasyente ng maraming fluids na mayaman sa electrolytes. Painumin ng maraming tubig at ipinapayo rin ang wastong pahinga.

Siguraduhing malinis rin ang kinakain, iniinom at mga kagamitang ginagamit sa pagkain.

Dengue

Isa rin ang dengue fever sa mga seryosong sakit tuwing tag-ulan. Nakukuha ito sa pamamagitan ng kagat ng lamok na aedess egypti o aedes albopictus.

Ang pasyenteng tinamaan na dengue ay kakikitaan ng mga sintomas gaya ng mataas na lagnat, mapupulang rushes, pagdudugo ng gilagid  at ilong at may maitim na dumi.

Oras na makita ang alinman sa mga sintomas ay agad na ipatingin sa doctor ang anak.

Kinakailangan ng mosquito repellant lotion lalo na mga bata. Sa dengue pa naman, nakadepende sa pasyente ang paggaling sa sakit. Ang mga bata ay mas mahina kaysa sa mga matatandaan, kaya naman dapat na ingatan natin upang hindi sila magkasakit o madale ng dengue.

Sa dengue, ang ginagamot dito ay ang mga sintomas. Kailangan magamot ang sintomas upang maiwasan ang paglala nito. Since, wala talagang gamot sa sakit na ito, sapat at wastong pagkain ang kailangan. Dahil ang resistesya ng tao ang tatapos sa dengue.

Umaabot lamang sa kamatayan ang sakit na ito kapag napabayaan at hindi agad na-detect.

Panatiling malinis ang tahanan at paligid at iwasang may stagnant water na maaaring pamugaran ng lamok upang maiwasan ang pagdami nito.

Malaria

Ang Malaria ay sakit din na talamak tuwing tag-ulan. Kagaya ng dengue, nakukuha rin ito sa kagat ng lamok na tinatawag na anopheles mosquito.

Laging may stagnant water kapag umuulan, dahil dito, tuwang-tuwa ang mga lamok gaya ng anophles mosquito dahil may maiitlugan sila.

Ang nakararanas ng malaria ay nakararanas ng lagnat sa regular na interval, shivering o pagnginginig, pananakit ng mga muscle at panghihina.

Payo ng mga doktor na huwag balewalain ang malaria. Kapag nakita ang mga sintomas nito ay dalhin agad ang pasyente sa pinakamalapit na ospital.

Katulad sa dengue dapat din na gumamit ng mosquito repellant upang makaiwas sa kagat ng lamok. Huwag din hayaang magkaoon ng stagnant water kung saan maari itong manganak at dumami.

Leptospirosis

Kasama rin ang leptospirosis na nakukuha sa papagsok ng maruming tubig na karaniwang nakontaminahan ng ihi at dumi ng daga sa katawan ng tao sa pamamagitan ng bukas na sugat at pag-inom o pagkain nito.

Agad na dalhin ang pasyente sa ospital kapag hinala na nadale ng leptospirosis ang pasyente.

Iwasan na lumusong sa baha lalo na kung may sugat sa paa.

Cholera

Kabilang din ang Cholera sa mga deadly disease na kumkalat tuwing tag-ulan. Ito ay sanhi ng kontaminadong pagkain at inumin. Kadalasan ng nangyayari ito sa lugar na may poor sanitation facilities.

Ang pinaka-common na sintomas nito ay ang pagkakaroon ng matubig na dumi. Pwede ring makaranas ng pagsusuka, denydration at muscle cramps.

Panatilihing malinis at fresh ang iniinom at kinakain. At tiyaking laging malinis ang paligid at magkaroon ng maayos na hygiene.

Ipinapayo ang oral rehydration dahil sa pagkawala ng maraming tubig sa katawan.

Typhoid

Isa sa mapanganib na sakit tuwing monsoon season ang typhoid. Nakukuha rin ito kapag na-intake ang kontaminadong pagkain at inumin.

Ang pinakapinangangambahan sa sakit na ito ay dahil maaaring manatili sa gall bladder ang impeksyon ng sakit na ito kahit na magaling na ang pasyente. Ito ay maaaring maging fatal.

Ang pinaka-common symptom nito ay ang matagal na lagnat. Kasama rin ang severe abdominal pain at pagsakit ng ulo.

Isang highly communicable disease, ang typhoid, ibig sabihin madali itong maipasa o makahawa. Ang pasyente ay dapat na i-isolate upang maiwasang kumalat ang sakit.

Makatutulong ang maaganag pagpapabakuna para makaiwas sa sakit na ito.

Ipinapayo rin ang pagkonsumo ng maraming fluid upang maiwasan ang dehydration.

Since ang sakit na ito ay maaaring tumagal ng dalawang linggo, dapat na tutukan at alagaan ang pasyente hanggang sa tuluyang maka-recover.

Hepatitis A

Ang hepatitis ay sanhi ng langaw o kaya naman ay nakukuha sa pamamagitan ng direct contact sa pasyenteng may ganitong sakit.

Kabilang sa mga sintomas ay flu (mataas na lagnat), headache, pananakit ng mga joints at pagsusuka.

Ang vaccination ang pinakamahalagang prevention ng sakit na ito dahil isa ito sa deadly diseases. Available ang vaccine sa government at private hospital.

Dapat na naka-complete bed rest (CBR) ang pasyente.  Ang pasyente ay dapat na may high calories diet ngunit iwasan ang matataba at mamantikang pagkain.

Ilan lamang iyan sa mga sakit tuwing tag-ulan. Miiwasan natin ang mga ito at masusugpo kung pananatilihin nating malinis ang ating kapaligiran at kung magiging maingat sa paghahanda, pagluluto, pagpreprepara at pagtatago ng pagkain at inuming tubig.

Bukod pa sa mga ito, dapat tayo mismo ay malinis sa ating katawan. At dapat na may malusog at hindi sakitin.

Kumain ng masusustansiyag pagkain gaya ng isda, prutas at gulay.

Magsaliksik at magbasa upang makakuha ng impormasyon hinggil sa mga sakit tuwing tag-ulan. Sa ganitong paraan ay magkakaroon tayo ng sapat na impormasyon upang  masugpo at maiwasan ang pagkakasakit.

Hay! Talaga namang “health is wealth,” hindi nagagasgas ang kasabihang ito. Alagaan natin ang ating kalusugan hindi lamang tuwing tag-ulan ngunit sa lahat ng panahon. Kapag naisasa-alang-alang ag kalusugan maaaring malagay ang ating buhay sa kapahamakan.

About Thor

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply