Pneumonia

ISANG kalagayang pamamaga ng baga, lalong-lalo na apektado ang microscopic air sacs (alveoli). Nagiging dahilan din ito ng iba pang infections agents na kasama ang: bacteria, viruses, fungi, at parasites. Lahat nang mga nabanggit, ay dahilan ng sakit na pneumonia.

Papaano ito kumakalat:

1. Direktang pakikipag–ugnayan sa taong maysakit sa pamamagitan ng respiratory droplets at pagkadikit sa taong may bacteria ng naturang sakit sa kanilang upper respiratory tract.

2. Di tuwirang pagkadikit sa bibig, at sa pamamagitan ng lumalabas sa ilong ng taong may sakit galing sa kamay ng nag–aalaga.

3. Bacteria ang pinakapangkaraniwang dahilan ng pneumonia sa mga komunidad, pumapasok sa baga sa pamamagitan ng hangin pag nalanghap, subalit maaari ring makarating sa baga tungo sa blood stream, kapag may ibang impeksyon sa iba pang bahagi ng katawan.

4. Ang viruses ay nananalasa sa cells upang gumawa at makarating sa baga kapag nalangkap sa hangin sa pamamagitan ng bibig at ilong.

Saan matatagpuan?

Mga patak at mga lumalabas na bagay galing sa baga, ilong at bibig ng taong may sakit, nito na nailalabas sa pamamagitan ng pag–ubo, pagbahing na napupunta sa hangin. Mga sintomas at senyales ay sa pamamagitan ng madaling pag–ubo, lagnat na may kasamang panginginig at pagkaginhawa, nahihirapang huminga, matalim na pananakit sa dibdib kapag humihinga ng malalim.

Anong paraan para maiwasan?

Kasama sa pag–iwas sa sakit na pneumonia ang pagpapabakuna, maayos na kapaligiran na nasusukat upang ihiwalay ang may sakit. Pag–iingat, pagmamatyag, pag–aaral, at makisangkot sa pag–iwas sa impeksyon.

• Magpabakuna.
Epektibo ang pagpapabakuna para sa proteksyon sa isang bacterial at viral pneumonia sa bata man o matanda

• Palaging Maghugas ng Kamay
Simpleng paghuhugas ng kamay ay makatutulong sa pagsasanggalang na kumalat ang impeksyon. Palaging maghugas ng kamay, lalo na pagkatapos suminga, umubo o kaya ay magbahing.

• Huminto sa paninigarilyo
Sinisira ng sigarilyo ang kakayahan ng baga para malabanan ang impeksyon.

• Pag–iingat sa mga patak
Gumamit ng panuntunan at paraan upang di madikit at maipagsanggalang ang pagkalantad sa patak ng nuclei at sa mga bagay na lumalabas sa ilong at bibig.

Mayaman o Mahirap Maaaring Mahawaan ng TUBERKULOSIS

Ang tuberkulosis ay isa sa pinakamalubhang suliraning pangkalusugan ng ating bansa. Ito ay naiiwasan at nagagamot ngunit karaniwang dahilan pa rin ng kamatayan ng mga Pilipino.

Paano naisasalin o nakahahawa ang tuberculosis?

Ang TB ay hindi namamana, hindi nakukuha sa pagpapagod o sa paggamit ng kubyertos ng taong may ganitong karamdaman.

Ang taong may TB ay pwedeng makahawa sa mga tao sa kanyang paligid tuwing siya ay umubo o nagsasalita.

Paano maiiwasan ang pagkalat ng tuberculosis?

Ang taong may TB ay kailangang magsimulang magamot at ituloy ang pag-inom sa loob ng mahigit kumulang sa isang taon pero hindi kukulangin sa anim na buwan. Sa loob ng ilang araw na nagsimulang magamot, dadalang ang pag-ubo ng maysakit at mababawasan ang mga mikrobyo ng TB,

Ang mga may TB ay dapat magtakip ng bibig kung umuubo. Maaari ding magsuot ng mask o takip sa bibig para maiwasan ang pagkatal ng mikrobyo sa paligid. Ang mga plema (sputum) na inilalabas sa pag-ubo ay dapat ilagay sa tissue paper o sa isang lalagyang may takip. Ang silid ng pasyenteng may TB ay dapat maaliwalas. Kung ang hanging nakakaikot ng malaya, mababawasan ang mikrobyo sa silid.

Ang bakunang BCG ang isa sa pag-iwas sa TB ay mabisa, mura at magaan sa pasyente kaysa sa paggamot nito. Ang komplikasyon ng TB ay maiiwasan sa paggamit ng bakuna na tinatawag na BCG. Ang impeksyon ay nagsisimula sa kabataan at dahil dito lahat ng bata ay dapat mabigyan ng bakunang BCG.  Ang bakunang ito ay tinuturok sa braso.

Isang maliit na pilatang naiiwan pagkatapos ng may walong linggo.

Ano nga ba ang sintomas ayon sa kadalasang pag-atake ng TB?

• May ubo ng 2 linggo o higit pa
• Pangangayayat
• Pabalik-balik na lagnat
• Madaling mapagod at manghina
• Walang ganang kumain
• Pagkakaroon ng bukol sa leeg

Paano pumapasok ang mikrobyo ng TB sa katawan?
• Ito ay dinadala ng hangin.
• May inuubo at hindi nagtatakip ng bibig
• Kung ang bata ay may TB.
• Ang hindi pagpasok ng mikrobyo sa katawan ay sa mga sugat dumadaan.

Kailan nagkakaroon ng bukol sa balat?

Ang mikrobyong nagiging dahilan ng TB sa baga at maaari ring maging sanhi ng impeksyon sa balat na walang kirot. Ang TB sa balat na mabuo nang dahan-dahan, tumagal nang mabahang panahon, at muling sumulpot pagkaroon ng ilang buwan o taon.

Ang mikrobyong ito ang dahilan pagkakaroon ng impeksyon ng bukol sa leeg o sa may pagitan ng leeg at balikat. Bumubukol ang balat at paulit-ulit na nabubusdi ang nana, naghihilom at muling nabubusdi. Karaniwang walang kirot ang sakit na ito.

Kumonsulta agad sa doctor kung ang ang pasyente na may paulit-ulit na singaw, ulser, o kulani. Hindi naiiba ang paggagamot sa tuberculosis sa balat at sa baga. Upang huwag magpaulit-ulit ang impeksyon, ipagpatuloy ang paggagamot sa loob ng ilang buwan kahit magaling na ang balat.

Hangga’t maaari ay mag-ingat sa sakit na ito ng pati gastos ay maiwasan at humaba pa ang buhay.

loading...

About Gwenn

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply